'ÇED raporuyla, toprak kaymasının ne alakası var?' diyen Murat Kurum’u ÇED raporu yalanladı

AKP’nin İstanbul adayı Murat Kurum, Çevre Bakanı olduğu dönemde İliç‘teki altın madeninde Anagold firmasına ÇED raporunu vermesi hakkında yapılan eleştirilere “ÇED raporuyla, toprak kaymasının ne alakası var?” yanıtını verdi. Fakat ÇED raporunda çalışma alanında toprak kayması riskinin olmadığı belirtilmişti.

AKP’nin İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkan adayı Murat Kurum, Hakan Ural ve Nur Tuğba Namlı’nın sunduğu Neler Oluyor Hayatta programında açıklamalarda bulundu.

Anagold firmasına Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu raporu veren AKP’nin İstanbul adayı Murat Kurum, İliç’te yaşanan maden faciasına ilişkin şunları söyledi:

“İliç’teki kaza sonrasında dönemin çevre bakanı ÇED raporu verdi, bundan oldu diyorlar. Çevre Bakanlığı çevre faaliyetini, çevreye olan etkisi var mı yok mu buna bakar. Her şey kuralına göre olur bozan varsa da gereği yapılır. Bakanlık bu işletmenin sorunu var mı yok mu buna bakar. Faaliyet izni veremez. 135 kez denetlemişiz, ve bu iletmeyi de kapatmışız 3 ay. 2008’den beri ÇED’i var buranın. Birim artırmak istiyorum demiş, sorun olup olmadığının bildirilmesini istemiş. 21 kuruldan görüş aldık ve şu tedbirleri alırsanız çevresel açıdan sorunu yoktur demişiz. İlgili bakanlıktan da faaliyet izni almış. Şimdi oraya siz ÇED verdiğiniz için burası kaydı diyorlar ÇED raporu ile toprak kaymasının ne ilgisi var.” 

ÇED RAPORUNDA “TOPRAK KAYMASI RİSKİ YOK” DENDİ

Deutsche Welle’de yer alan habere göre, Anagold’un İliç’teki projesi için ikinci kez kapasite artırımının yapıldığı ÇED raporunda  “Toprak kayması riski genellikle kayaların çok çatlaklı olduğu, sıvılaşmaya hazır yüzeysel topraklar, killer ve siltlerin bulunduğu yerlerde daha yüksektir. Çalışma alanı düşük miktarda yağış aldığından ve yüzeyde bitki örtüsü az masif kireçtaşı ve mermer kütleleri bulunduğundan heyelan potansiyeli taşımamaktadır” ifadeleri yer alıyor.

VALİLİK: TOPRAK KAYMASINDAN ŞİRKET SORUMLU OLUR

Yine Deutsche Welle’de yer alan habere göre; Erzincan Valiliği’nin 23 Haziran 2023 tarihli yazısında, “Sahada yapılacak tesis ve inşaat işlemlerinin bölgedeki herhangi bir doğa olayını tetiklememesine dikkat edilecek, bölgede meydana gelebilecek deprem, kaya düşmesi, heyelan, su baskını, çığ vb. afetler göz önünde bulundurulacak olup projeden kaynaklı patlatmalardan dolayı yerleşim birimlerinde meydana gelebilecek olumsuz etkilerden Anagold sorumlu olacaktır” deniliyor.

TEYİT ÇED RAPORUNU PAYLAŞMIŞTI

Haber doğrulama şirketi Teyit.org Anagold Madenciliğe verilen ÇED raporunu yayınlayarak, raporun verilme sürecini de aktardı.

Teyit’te yer alan haberde şu ifadeler dikkat çekti:

O dönem Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı olan Murat Kurum, eleştiriler üzerine bakanlığın çevresel etkileri denetlediğini, kapasite artışı kararını veremediğini, sadece kapasite artışının çevreye etkisini ölçtüğünü söyledi. Çevresel Etki Değerlendirilmesi Yönetmeliğine göre “ÇED olumlu”, “ÇED olumsuz”, “ÇED gereklidir” ya da “ÇED gerekli değildir” kararlarını verme yetkisi bakanlığa ait.

Süreç şöyle ilerliyor: İlgili kamu kurum ve kuruluşları ile bakanlık yetkilileri ve gerek görüldüğünde uzman kuruluşların yer aldığı komisyonun, inceleme ve değerlendirmesiyle hazırlanan ÇED raporu bakanlığa sunuluyor. Bakanlık ise rapor hakkındaki çalışmaları ve halkın görüşlerini dikkate alarak 10 iş günü içerisinde “ÇED olumlu” ya da “ÇED olumsuz” kararı veriyor. Aynı süreç “kapasite artışları” başvurularında da izleniyor.

Türk Mühendisler ve Mimarlar Odası (TMMOB), Haziran 2023’te Anagold Madencilik’in kapasite artışı için Erzincan İdare Mahkemesinin verdiği olumlu kararına karşı Danıştay’a temyiz isteminde bulunmuş, Danıştay kapasite artışına verilen olumlu kararını bozmuştu.

Ancak yine de birkaç ay sonra bu kararın pek de önemi kalmadı. Çünkü Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın sisteminde yer alan bilgiye göre 16 Ağustos’ta Erzincan Valiliği “Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir” kararı verdi. Bu onayla birlikte şirketin kapasite artışı projesi önünde bir engel kalmamış oldu.

Tele1