Tartışmalı yasa Meclis'ten geçti: Zeytinlikler artık madenlere teslim!

Enerji ve maden alanlarına yönelik düzenlemeler içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Teklifin kabulü ile birlikte zeytinlik alanların madene açılmasına kapı tamamen aralandı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) görüşmeleri süren enerji ve maden alanlarına yönelik düzenlemeler içeren, kamuoyunda "Zeytinlik" yasası olarak bilinen Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.

2015 Sayılı Kanun Teklifi görüşmelerine katılan DEM Parti Eş Genel Başkanları Tülay Hatimoğulları ve Tuncer Bakırhan, görüşmelerin sonunda yapılan oylamada hayır oyu verdi.

Teklifle birlikte kanun metninden, "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) gerekli değildir kararı" ibaresi çıkarılacak.

Kanunla birlikte ayrıca çevreyi etkileyen projelerin tamamı için, "ÇED olumlu kararı alınması" zorunlu olacak. Yatırım şirketleri söz konusu olumlu ÇED kararı alamadığı sürece, onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı alamayacak, proje için yatırıma başlamayacak. ÇED işlemleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülecek. Çevresel etki değerlendirmesi sürecinde ilgili kurumlar görüşlerini en geç 3 ay içinde verecek. Kurumların ilave süre talep etmeleri halinde en fazla 1 ay ek süre verilecek.

Diğer taraftan, Maden Kanunu'nda da değişiklik yapılacağı bildirildi. Buna göre ruhsat bedeli tanımında yer alan çevre ile uyum teminatı çıkarılacak, rehabilitasyon için alınan bedel ayrıca düzenlenecek.

Şirketlerden alınan ruhsat bedeli, ilgili firmaya verilen ruhsatın süresi, işletilen maden sayısı içeriği ve kapladığı alanın büyüklüğüne göre belirlenecek ve alınacak bedel ocak ayının sonuna kadar tahsil edilecek. Öte taraftan elde edilecek bedelin yüzde 30'u Maden Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) bütçesine, yüzde 70'i ise genel bütçeye eklenecek.

KÖYLÜLER AÇLIK GREVİ YAPMIŞTI

TBMM Dikmen kapısı önünde bir araya gelen köylüler açlık grevi başlatmış, yasanın geçmesini engellemek için toplanmıştı.

Yasa teklifinin meclis komisyonundan geçip genel kurula gelmesine karşı köylüler “Siz kabul oyları kullanmış olsanız da biz kabul etmiyoruz. Bu yasa geçemez. Üç gündür açlık grevinde olan biz köylüler tekrar meclis önünde olacağız. Topraklarımızdan, zeytinlerimizden vazgeçmeyeceğiz” demişti.

KÜRSÜYE ÇIPLAK AYAK ÇIKMIŞTI

CHP Ankara Milletvekili Semra Dinçer ise torba kanun teklifine karşı çarpıcı bir protestoya imza atmıştı. Dinçer, kürsüye çıplak ayakla ve elinde zeytin dalıyla çıkarak, yasa teklifinin doğaya ve köylüye zarar vereceğini sert sözlerle eleştirdi. Konuşmasında, zeytinliklerin maden şirketlerine peşkeş çekildiğini savunan Dinçer, “Bu kanun, bu ülkenin vicdanına, doğasına, geleceğine vurulmak istenen bir baltadır” demişti.

Zeytinlik ve orman alanlarını maden sahasına çevirecek yasanın Meclis Genel Kurulu’nda geçmesiyle birlikte 26 köyün boşaltılması bekleniyor. Ayrıca 468 bin dönüm zeytinlik alan da kömür karasına dönecek. TBMM önünde açlık grevi başlatan köylüler Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşme talep etmişti. Köylüler eylemlerine devam ederken yerlerini maden şirketlerine bırakmamak için direneceklerini belirtiyor.

ZEYTİNLİKLER KÖMÜR KARASINA DÖNECEK

Öte yandan söz konusu yasanın ekonomik maliyetinin de ağır olacağı belirtiliyor. Yasanın zeytin ve zeytinyağı üretiminde ciddi kayıplara neden olması bekleniyor. Yasayla birlikte maden sahasına dönüşecek zeytinlik alanlarda ağaçların farklı bölgeye taşınacağı belirtilse de toprak yapısı farklılaşacağı için üretimin etkileneceği belirtiliyor. Ayrıca köylülerin sahip oldukları tek mal varlığı da yok olacak.

932 MİLYON DOLAR KAZANDIRMIŞTI

Uluslararası Zeytin Konseyi verilerine göre 2024 yılında Türkiye’de 700 bin tonun üzerinde sofralık zeytin üretilirken yasayla birlikte bu oran düşebilir. Zeytinyağı üretimi talebi karşılamadığı için geçtiğimiz yıllarda ihracat yasaklanmıştı. Türkiye zeytincilik sektörü önceki sezon ihracat yasağının kalkmasıyla birlikte 932 milyon dolar gelir elde etmişti.

Gerçek Gündem

Kaynak: İHA