Reuters: İran'da ölü sayısı 5 bin!

İran'da ülke geneline yayılan protestolarda ölü sayısına ilişkin iki farklı tablo ortaya çıktı. İranlı bir yetkili doğrulanmış can kaybının en az 5 bin olduğunu söylerken, bir insan hakları grubunun çalışması 3 bin 308 ölümü doğruladığını ve 4 bin 382 vakayı daha incelediğini bildirdi

Aralık sonunda ekonomik sıkıntılarla başlayan gösteriler kısa sürede dinî yönetimin sona ermesini talep eden kitlesel protestolara dönüştü. Bölgedeki adı açıklanmayan İranlı bir yetkili, doğrulanmış ölü sayısının en az 5 bin, ölenlerin yaklaşık 500’ünün güvenlik görevlisi olduğunu söyledi. Yetkili, can kayıplarından “teröristler ve silahlı isyancıları” sorumlu tutarak “masum İranlıların” hedef alındığını öne sürdü.

Buna karşılık ABD merkezli bir insan hakları grubu, 3 bin 308 ölümü doğruladığını, 4 bin 382 vakayı ise incelemeye devam ettiğini açıkladı, ayrıca 24.000'den fazla gözaltı tespit edildiğini bildirdi.

Reuters’ın aktardığına göre, internet kesintileri, iletişim kısıtlamaları ve sahaya erişimdeki sınırlamalar nedeniyle ölü sayısına ilişkin iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanmakta zorlanıyor.

İDAMLAR VE “MOHAREB” SÜRECİ
Yargı cephesinden gelen açıklamalar, protestolarla bağlantılı bazı eylemlerin İslam hukukunda “Allah’a karşı savaş” anlamına gelen “mohareb” kapsamında değerlendirilebileceğine işaret etti. İran hukukunda bu suçlama ölüm cezasını öngörüyor. Yargının “mohareb” vurgusu, protestolar sonrası gündeme gelen idam tehdidinin devam edebileceği yorumlarına yol açtı.

HAMANEY VE TRUMP CEPHESİ
İran’ın en yüksek otoritesi Ayetullah Ali Hamaney, olaylarda “birkaç bin ölüm” yaşandığını kabul ederken şiddetin arkasında ABD ve İsrail olduğu iddiasını yineledi. ABD Başkanı Donald Trump ise protestocuların öldürülmesi veya idam edilmesi halinde müdahale edebileceğini daha önce çeşitli açıklamalarında dile getirmiş, ayrıca İran’da “yeni bir liderlik” çağrısı yapmıştı.
Adı açıklanmayan İranlı yetkili, en ağır çatışmaların ve en yüksek can kaybının ülkenin kuzeybatısındaki Kürt bölgelerinde yaşandığını söyledi. Protestoların bastırılmasının ardından bölgede şiddetin azaldığına dair değerlendirmeler yapılırken, internet kesintileri ve iletişim kısıtlamaları bilgiye erişimi zorlaştırmayı sürdürüyor.