Nüfus: 86 milyon, silah: 34 milyon

Umut Vakfı’nın verilerine göre her gün 10 kişi silahlı saldırıda hayatını kaybediyor. Sadece bu yılın ilk üç ayında 25 bin kaçak silah ele geçirildi. Cinayetlerin yüzde 96’sı ruhsatsız silahla işleniyor.

Muğla Fethiye’deki cinayet, Türkiye’nin kanayan yarası bireysel silahlanmanın ulaştığı tehlikeli boyutları gözler önüne serdi. Umut Vakfı’nın “Türkiye Silahlı Şiddet Haritası 2025” raporu da bireysel silahlanmanın hızla arttığını gösterdi.

Geçen yıl Türkiye genelinde 3 bin 422 silahlı şiddet olayı basına yansıdı. Bu olaylarda 2 bin 225 kişi yaşamını yitirirken, bir kısmı ağır olmak üzere 3 bin 167 kişi yaralandı. Umut Vakfı’nın 2014 yılından bu yana basına yansıyan silahlı şiddet olaylarını günü gününe izleyerek hazırladığı raporda, 2025’te 110 bin 470 kaçak silah yakalandı. Bu yılın sadece ilk üç ayında 25 bin 580 kaçak silah ele geçirildi. 2014 ila 2026 yılları arasında toplam 41 bin 420 silahlı şiddet olayının medyaya yansıdığı belirlendi. Bu olaylarda toplam 26 bin 29 kişi hayatını kaybetti, 38 bin 203 kişi ise yaralandı.

İLK SIRADA MARMARA

Bölgelere göre dağılıma bakıldığında, Marmara, 2025 yılında silahlı şiddetin en yoğun yaşandığı bölge oldu. Marmara’da 562 ölümlü, 757 yaralanmalı olmak üzere toplam 916 silahlı şiddet olayı basında yer aldı. Marmara Bölgesi’ni 582 olayla Güneydoğu Anadolu, 502 olayla İç Anadolu, 437 olala Karadeniz, 393’er olayla Akdeniz ve Ege, 199 olayla Doğu Anadolu izledi.

RUHSATLI SİLAH: 4 MİLYON

Konu hakkında NEFES’e konuşan Umut Vakfı Yönetim Kurulu üyesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayhan Akcan, ruhsatsız silahların yaygınlığına değinerek, “Türkiye’de ruhsatlı bulunan 4 milyon silahın bir milyonu kolluk kuvvetinde, 3 milyonu ise halkın elinde bulunuyor. Ruhsatsız halde bulunan silah sayısı ise 30 milyon. Silahlara ulaşımın kolaylığı, husumet, komşu ile kavga, aile içi şiddet gibi vakaların ateşli silahlar ile sonlanmasına sebep oluyor” diye konuştu. Türkiye’de cinayetlerin yüzde 80’inin ateşli silahlarla işlendiğini ifade eden Akcan, “Yılda ortalama 2 bin 500 vatandaş bu vakalarda hayatını kaybediyor. Günde 10 kişi ateşli silahlarla yaşamını yitiriyor. Silahlı şiddet haritasına göre cinayetlerin yüzde 96’sı ruhsatsız silahlar, yüzde 4’ü de ruhsatlı silahlarla işleniyor” dedi.

KADINLAR CİNAYETLERİ

Vakıf olarak her gün üçüncü sayfa haberlerini taradıklarını belirten Akcan, elde ettikleri verilerin basına yansıyan unsurlar olduğunu, basına yansımayan vakalarda göze alındığında durumun vahametinin çok yüksek olduğunu belirtti. Akcan, aile içi şiddetde de ateşli silahların yaygın şekilde kullanıldığını söyleyerek, “Kadın cinayetlerinde her 100 vakanın 18’inde ateşli silahları görüyoruz” ifadelerini kullandı. Okul katliamlarına da değinen Akcan, “Bu durum ateşli silahların edinimi ve muhafaza edilmesi hakkında ciddi bir çalışma yapılması gerektiğini ortaya koydu” dedi.

Kapı gıcırtısı yüzünden komşusunu öldürdü

Muğla’nın Fethiye ilçesinde bahçe kapısından çıkan ses nedeniyle başlayan komşu kavgası kanlı bitti. Fethiye’nin Eldirek Mahallesi’nde Ramazan Çalışkan (42) ile komşusu Osman Küçükgüzel (62) arasında, Çalışkan’ın evinin demir bahçe kapısından çıkan ses nedeniyle tartışma çıktı. Osman Küçükgüzel, av tüfeğiyle Ramazan Çalışkan’ın evinin önüne giderek Çalışkan’a, eşi Emine Çalışkan’a (40) ve çocuklarına ateş açtı. Ramazan Çalışkan ile eşi kanlar içinde yere yığılırken, ihbar üzerine bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde Çalışkan’ın yaşamını yitirdiği belirlendi. Saçmaların isabet ettiği Emine Çalışkan ile 13 yaşındaki kızı hastanede tedavi altına alındı. Olayın ardından evine giderek saklandığı belirlenen Osman Küçükgüzel, jandarma ekiplerine teslim oldu. Gözaltına alınan şüpheli, işlemlerinin ardından çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.

Eğitimden geçmeleri gerekiyor

Umut Vakfı Yönetim Kurulu üyesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Ayhan Akcan, bireysel silahlanmanın önüne geçmek için şu önerilerde bulundu: “Beş yıllık ruhsatlı silah sürecinde yılda en az bir kez evde denetim yapılmalı. Ruhsat süresi 2 yıla düşürülmeli. Silahlar evlerde şifreli kasaların içinde muhafaza edilmeli. Silah edinimi sürecinde kişiler eğitimden geçirilmeli. Günümüzde 21 yaşını dolduran herkes ateşli silah, 18 yaşını dolduran herkes av tüfeği edinebiliyor. Bu kişiler ruhsatlı silah edinirken sadece bedensel sağlık muayenelerinden geçiyor. Oysa Bu kişilerin öfke düzeyini ortaya koyan psikolojik testlerden de geçmesi gerekiyor.”

Nasıl temin ediyorlar?

Ateşli silah yapımı, alımı, satımı ve bulundurulmasına dair 2521 sayılı kanunda satışların yalnızca valiliklerce izin verilen yerlerde yapılması yükümlülüğü getirilerek internet üzerinden her türlü silah satışı yasaklandı. Ancak, kaçakçılar Telegram gibi sosyal medya mecraları üzerinden el altından ateşli silah satımı hâlâ gerçekleştiriliyor. Kuryelerle kapıya kadar kaçak silah teslimatlarının yapılabilmesi ve ruhsatsız silah cezalarının yetersizliği gibi unsurlar silaha erişimi kolaylaştırıyor.

NEFES