Esnafın 'kıyametini' iktidar medyası bile gizleyemedi! Patlayan faiz ödemeleri ana borcu geçti

Ocak ayında faiz ödemeleri yüzde 180 artarak 456,4 milyar TL ile rekor kırdı. Artışın önemli kısmı TÜFE’ye endeksli eski tahvillerin enflasyon farkından kaynaklandı.

Bu süreçte esnaf tarafında ise artan maliyetler ve düşen satışlar nedeniyle borç yükü büyüdü; birçok işletmede faizler ana borcu aştı, hesaplara bloke ve haciz uygulandı. TESK verilerine göre 2025’te 120 bini aşkın iş yeri kapandı, son beş yıldaki kapanış sayısı 606 bini geçti.

ESNAFIN 'KIYAMETİNİ' İKTİDAR MEDYASI BİLE GİZLEYEMEDİ!

Sabah'tan Dilek Güngör, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı bütçe verileri üzerinden esnafın içinde bulunduğu tabloya dikkat çekti.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, ocak ayı bütçe uygulama sonuçlarında yer alan yüksek faiz ödemelerine ilişkin açıklama yaptı. Buna göre, ocak ayında faiz ödemeleri 2025’in aynı ayına kıyasla yüzde 180 artarak 456,4 milyar TL’ye ulaştı ve aylık bazda rekor kırdı. Bakanlık, bu ödemenin yüzde 53’ünün, 10 yıl önce ilk ihracı yapılan TÜFE’ye endeksli devlet iç borçlanma senetlerinin vadesinde ödenen enflasyon farkından kaynaklandığını bildirdi.

Güngör, geçmiş enflasyon farkı tahvil sahiplerine ödenirken esnafın yükünü kimin üstleneceğini sordu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in vergi ve SGK borç yapılandırması taleplerine sıcak bakmadığını hatırlatan Güngör, yıl sonunda kamu borçlarının yapılandırılmasında faiz oranları düşürüldü ancak bu adımın sahada yeterli olmadığını belirtti.

Kira, elektrik, personel ve hammadde giderlerinin arttığını, vatandaşın alım gücü düştüğü için satışların gerilediğini yazan Güngör, esnafın kazancının azaldığını ve prim ile vergisini zamanında ödeyemez hale geldiğini aktardı.

PATLAYAN FAİZ ÖDEMELERİ ANA BORCU GEÇTİ

Esnafın nefes alabilmesi için vergi ve prim borçlarında kapsamlı bir yapılandırmaya ihtiyaç olduğunu ifade eden Güngör, piyasada nakit akışının durduğunu, birçok esnafın borcunu ödeyemez durumda olduğunu belirtti. Faizlerin ve borçların uygun koşullarda yeniden yapılandırılmaması halinde çok sayıda işletmenin kapanma riskiyle karşı karşıya kalacağını vurguladı.

Esnafın talebinin “af” değil “yapılandırma” olduğunu aktaran Güngör, birçok işletmede faizlerin ana borcu geçtiğini yazdı. Borç ödenmediğinde banka hesaplarına bloke konulduğunu, ticari ve şahsi hesaplara hatta POS cihazlarına haciz geldiğini belirtti. Hesaplarına bloke konulan esnafın yeni mal alamadığını ve bu nedenle kapanma riski yaşadığını kaydetti. Borç yükü ağırlaşan ve çeklerini ödeyemeyen esnafın hapis tehdidiyle karşı karşıya kaldığını ifade etti.

KAPATILAN İŞ YERİNİN YENİSİ YARISI KADAR BİLE AÇILMADI

Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu (TESK) verilerine de değinen Güngör, 2025 itibarıyla kapanan esnaf işyeri sayısının 120 bin 423’e ulaştığını yazdı. Son beş yılda kepenk kapatan işyeri sayısı 606 bin 845 olurken, aynı dönemde kurulan esnaf işyeri sayısının 323 bin 480’de kaldığını belirtti. Kurulan işletmelerin önemli bölümünün aynı yıl içinde kapanmak zorunda kaldığını aktardı.

Güngör, tablonun daha da ağırlaşmadan önlem alınması gerektiğini vurguladı. Her yapılandırmanın vergi uyumunu zedelediğini ve vergisini zamanında ödeyenle ödemeyeni aynı noktaya getirdiğini kabul ettiğini belirten Güngör, buna rağmen ekonominin sürdürülebilirliği açısından konunun yeniden ve kapsamlı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.