Asgari ücrette kriz var

İşçi tarafının asgari ücret tespit komisyonuna katılmayacağını açıklamasıyla 2026 yılı asgari ücret tespit süreci şimdiden çıkmaza girmiş durumda.

Yeni asgari ücretin belirlenmesi için geri sayım başladı. Ancak işçi tarafının asgari ücret tespit komisyonunun antidemokratik yapısı nedeniyle katılmayacağını açıklamasıyla 2026 yılı asgari ücret tespit süreci şimdiden çıkmaza girmiş durumda. Oysa asgari ücrete 2025 içinde zam yapılmaması nedeniyle beklenti de büyük. İşçi konfederasyonları çalışanların ailesiyle birlikte geçinebileceği bir asgari ücret belirlenmesini isterken, çalışanlar artan hayat pahalılığı karşısında 2026’da asgari ücretin en az 45 bin lira olmasını istiyor. Oysa 2026 için, gerçekleşmesi beklenen enflasyon oranı baz alınarak yüzde 2530 arasında bir zam yapılması gündemde.

Türkiye’deki 32.5 milyon çalışanın yaklaşık yarısı asgari ücret veya asgari ücrete yakın bir kazanca sahip. 2026’da geçerli olacak yeni asgari ücretin hangi düzeyde belirleneceğine dair farklı tahminler olsa da pazarlıktan çalışanları tatmin edecek bir sonuç çıkması beklenmiyor.

İKTİDAR NE DERSE O

Asgari Ücret Tespit Komisyonunda işçi tarafını temsil eden Türkİş geçen yılki asgari ücret görüşmelerinin ardından komisyona bu yapısıyla katılmayacağını açıklamıştı. Bu durum asgari ücret görüşmeleri için ciddi bir krize işaret ediyor.

İşçisiz toplanacak bir komisyon ve alacağı karar teknik olarak mümkün olsa da tartışma yaratacak. Beş işçi, beş işveren ve beş iktidar temsilcisinden oluşan komisyon günün sonunda iktidarın onay verdiği oranı kabul ediyor. İktidar ve işveren tarafı aynı doğrultuda oy kullandığında işçi tarafı azınlıkta kalıyor. Komisyon oy çokluğuyla karar aldığı için kararlar kesin oluyor. Ve çıkan karara yargı yolu kapalı. 20002024 arasında 28 kez yapılan asgari ücret görüşmelerinin sadece 8’inde taraflar arasında uzlaşma sağlandı.

HSBC’YE GÖRE 26.525 LİRA OLACAK

2026 için, gerçekleşmesi beklenen enflasyon oranı baz alınarak yüzde 2530 arasında bir zam yapılması ve net asgari ücretin 26 bin 525 lira ile 28 bin 735 lira arasında bir seviyede gerçekleşmesi bekleniyor. Ancak bu seviyelerde bir asgari ücret milyonlarca çalışan için zorlu hayat koşullarının devamı anlamına gelecek. İngiliz banka HSBC de, 2026 Türkiye raporunda gelecek yıl sonu için enflasyonunun yüzde 20 civarına gerileyebileceğini belirterek asgari ücret zammının da bu seviyede olabileceği tahmininde bulundu. Kuruma göre 2026’da asgari ücret 26 bin 525 lira olacak. Halbuki Türkİş’in Ekim 2025 verilerine göre, dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 28 bin 411 TL’ye yükselirken, yoksulluk sınırı ise 92 bin 547 liraya çıktı.

NEFES