Yoksulluk kuyrukları alarm veriyor

Vatandaş yardımla ayakta. 2025’te 27 milyon kişi sosyal yardım için devletin kapısını çaldı. Yardımların yattığı ‘Aile Kart’ı için bankalarda sıralar uzuyor.

Bir kamu bankasının önünde bir süredir oluşan uzun kuyruklar, yoksulluğun ulaştığı boyutu bir kez daha gözler önüne serdi. Vatandaşlar, sosyal yardım ödemelerinin yatırılacağı Aile Kart’ı alabilmek için saatlerce, bazı yerlerde ise günlerce sıra beklemek zorunda kalıyor. Milyonlarca emekli ve dar gelirliyi yardıma muhtaç hale getiren ekonomik krizin yarattığı yıkım, bütçedeki ‘yoksulluk ödeneği’nde de kendini gösteriyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre 2026’ın ilk beş ayında Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programına ayrılan kaynak 190 milyar 511 milyon 173 bin TL’ye çıkarak rekor tazeledi.

Ocak ayında 28.1 milyar TL olan harcama, şubatta 34.4 milyar TL’ye, martta 39.9 milyar TL’ye, nisanda 42.5 milyar TL’ye yükseldi. Mayıs ayında ise 45.4 milyar TL ile döneminin en yüksek seviyesine ulaştı.

İlk beş aylık harcamalar, önceki yılların toplamlarını da geride bıraktı. Yoksulluk ödeneği kapsamında 2021’de 50.7 milyar TL, 2022’de 55.1 milyar TL, 2023’te 97.2 milyar TL, 2024’te ise 166.3 milyar TL harcandı. 2025’te ise toplam harcama 359.2 milyar TL’ye ulaştı. Buna göre 2026’nın yalnızca ilk beş ayında yapılan 190.5 milyar TL’lik harcama, 2021 yılındaki toplam tutarın yüzde 275 üzerinde gerçekleşti. İlk beş aylık veri, 2024 yılının tamamındaki harcamayı da aştı.

26.8 milyon kişi başvurdu

Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı verilerine göre, 2022’de 4 milyon 498 bin 852 olan sosyal yardım alan hane sayısı, 2024’te 4 milyon 574 bin 684’e yükseldi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre ise ekonomik krizin derinleştiği 2025 döneminde, 2021’den bu yana eDevlet üzerinden sosyal yardım başvurusu yapanların sayısı 26.8 milyona ulaştı. 2025’te Alo 144 Sosyal Yardım Hattı’na yapılan başvuru sayısı ise 4.7 milyon oldu.

YARDIMLAR DEVEDE KULAK

Bakanlığın internet sitesinde yer alan sosyal yardım programları incelendiğinde, birçok destek kaleminin hayat pahalılığı karşısında oldukça düşük seviyelerde kaldığı görülüyor. Yakacak yardımı ve gıda yardımlarında tutarlar ihtiyaç durumuna göre değişirken, elektrik tüketim desteği aylık yaklaşık 130260 TL, şartlı eğitim yardımı öğrenci başına aylık 90150 TL, eşi vefat eden kadınlar ile öksüz ve yetimlere yönelik yardım ise aylık 2 bin TL seviyesinde bulunuyor. Yaşlı aylığı aylık yaklaşık 5 bin 400 TL, engelli aylığı ise engel oranına göre aylık yaklaşık 4 bin 300 TL ile 6 bin 500 TL arasında değişiyor.

NEFES