Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün Saime hanımla mektupları yıllar sonra ortaya çıktı

Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün süt kardeşi Saime hanımla 1916 yılında birbirlerine gönderdikleri mektuplar yıllar sonra gün yüzüne çıktı.

MEKTUPLA YANIT VERDİĞİ BELGELENDİ

Atatürk'ün hayatına ilişkin yerli ve yabancı araştırmacılar tarafından çok sayıda çalışma yapıldı. Bu çalışmalar, Mustafa Kemal Paşa'nın annesi Zübeyde Hanım, kız kardeşi Makbule Hanım'ın ve yakın tanıkların anlatımları ve belgelere dayandı. Makalede bu çalışmalardan farklı olarak, Mustafa Kemal Paşa'nın 2. Ordu'ya bağlı 16. Kolordu Komutanı olarak Diyarbakır Silvan'da bulunduğu bir sırada İstanbul Çengelköy'den, "Süt Hemşireniz Saime" imzasıyla gönderilen 15 Temmuz 1916 tarihli bir mektup aldığı ve bu mektuba, 26 Ekim 1916'da "Hemşirem Hanımefendi" hitabıyla başlayan bir mektupla yanıt verdiği belgelendi.

Atatürk'ün süt annesinin olduğuna ilişkin bilgi, Milli Mücadeleye katılan, Cumhuriyet dönemi gazetecilerinden Enver Behnan Şapolyo'nun 1955'te yayımlanan "Atatürk'ün Hayatı" kitabında Makbule Hanım ile yaptığı söyleşide yer alıyor.

Makalede de işaret edilen Atatürk'ün bebeklik dönemine ait bu bilgiyi, Makbule Hanım annesinden duyduklarına göre Şapolyo'ya şu ifadelerle anlatıyor:

"...Ağabeyim Mustafa doğduğu zaman, babam Ali Rıza Bey, bir kılıç getirerek kundağının başına koymuş, annemi de tebrik etmiş. Annemin az sütü geldiğinden babam Ümmügül adında bir sütnine tutmuş." Makalede, Atatürk'ün süt annesinin varlığının süt kardeşinin ortaya çıkması ile netlik kazandığı vurgulandı.

SÜT KARDEŞLERİN İLK MEKTUPLAŞMASI 1916'DA

Ağustos 1915'te 16. Kolordu Komutanlığına atanan Albay Mustafa Kemal, 11 Mart 1916'da Edirne'den hareket ederek 19 Mart'ta Halep'e geldi, ardından 27 Mart'ta Kolordunun toplanacağı Diyarbakır'a ulaştı ve 16 Nisan'da karargahını Silvan'da kurdu. 1 Nisan 1916'dan itibaren de "Mirliva/Tuğgeneral" rütbesine terfi eden Mustafa Kemal Paşa, Silvan'da bulunduğu sırada "Muhterem kardeşim" hitabıyla başlayan ve "Çengelköy Kuleli'de Set başında 12 numaralı hanede tabip Miralay Osman Bey'in kerimesi ve Tırhalalı Abdullah Bey hafidesi, süt hemşireniz Saime" imzasını taşıyan 15 Temmuz 1916 tarihli iki sayfalık bir mektup aldı. Mektuptaki ifadelere göre, 3 çocuğu olan Saime Hanım'ın mektubu kaleme alış amacı, gönüllü olarak orduya katılan eşinin himaye edilmesi talebini Mustafa Kemal Paşa'ya iletmek olduğu dikkat çekiyor. Saime Hanım mektubunda, annesi ve babasının sağlık durumlarından söz ettikten sonra her ikisinin de uzun zamandır Mustafa Kemal Paşa ile görüşememeleri nedeniyle duydukları üzüntüyü ifade ediyor.

MUSTAFA KEMAL PAŞA'DAN SÜT KARDEŞİNE MEKTUP

Mustafa Kemal Paşa, bu mektuba, 26 Ekim 1916'da "Hemşirem Hanımefendi" hitabıyla başlayan bir mektupla Silvan'dan 26 Ekim 1916 tarihli mektubuyla cevap verdi. Mustafa Kemal Paşa'nın mektuptaki ifadesine göre, iki süt kardeş, Selanik'te 13 Ocak11 Şubat 1899 tarihleri arasında tanıştıkları ve 1916'ya kadar bir daha iletişime geçmedikleri anlaşılıyor. Saime Hanıma, eşinin memur bulunduğu telgraf müfrezesiyle beraber kendisinin karargahına katıldığını haber veren Mustafa Kema Paşa'nın mektupta bazı ifadelerin üzerini çizdiği de görülüyor.

Saime Hanım'ın Mustafa Kemal Paşa'dan fotoğraf istemesi üzerine mektubunda şu yanıtları veriyor:

"Arzunuz veçhile bir fotoğrafımı takdim etmek benim için bir şeref olacaktı. Fakat yanımda bulunmadığı gibi burada aldırmak da şimdilik mümkün değil. Ancak Beşiktaş'ta Akaretler'de 76 numarada ikamet eden validem ve hemşirem nezdinde bazı fotoğraflarım olduğunu zannederim. Çocuklarınızla beraber gözlerinizden öperim."

1916'DAN SONRA MEKTUPLAŞMALARINA DAİR BİR KANIT YOK

Saime Hanım'ın mektubundaki ifadelerine göre, eğitimli bir kadın olduğu ve çocuklarını dönemin önde gelen okullarında okuttuğu anlaşılıyor. Saime Hanım ve Mustafa Kemal Paşa'nın 1916'daki mektuplaşmadan sonra bir araya geldiklerine dair bilgi ya da belge bulunmamakla birlikte tekrar temas kurdukları makalenin öngörüleri arasında bulunuyor. Makalede atıfta bulunulan Dr. Ali Güler'in "Benim Ailem" isimli kitabındaki bilgiye göre, aile fertlerine ve yakın çevresine maddi yardımda bulunan Mustafa Kemal Paşa'nın süt kardeşi Saime Hanım'a 1923'te 100 lira para yardımında bulunduğu görülüyor. Eldeki belgeler ışığında süt kardeşlerin temasının bununla sınırlı olduğu görülen makalede, 1923'ten Atatürk'ün vefatına kadar geçen sürede görüştükleri ya da haberleşmiş olduklarına dair bir bilgi ya da kayıt bulunmuyor.

Tele1