Türkiye üzerinden İsrail'e petrol akışı arttı

İsrail'in Ceyhan terminali üzerinden yaptığı petrol ithalatı geçen yıl yüzde 31 artışla üç yılın zirvesini gördü.

İsrail'in Ceyhan terminali üzerinden ithal ettiği Azerbaycan petrolünün miktarı, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu ülkelerin ticareti durdurma veya azaltma kararlarına rağmen 2025'te üç yılın zirvesine çıktı.

Azerbaycan'ın çıkardığı ham petrol BaküTiflisCeyhan (BTC) boru hattı üzerinden Ceyhan'daki petrol terminaline, oradan da dünya piyasalarına ulaşıyor.

Araştırma kuruluşu Kpler'in sağladığı verilere göre İsrail'in Ceyhan'dan yaptığı Azeri petrolü ithalatı geçen yıl yüzde 31 artışla günde 94 bin varile çıkarak 2022'den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Veri İsrail'in ikinci büyük tedarikçisi Rusya ile Azerbaycan arasındaki farkın açıldığına işaret etti.

İSRAİL İLE TİCARET RESMEN DURDURULMUŞTU

Türkiye Gazze Şeridi'ni işgal etmesi nedeniyle İsrail ile ticareti durdururken, geçen yıl İsrail'e giden Türk bayraklı gemilerin limanlarını kullanmasını engelleyen kararlar almıştı.

Türkiye'nin, BTC boru hattından taşınan petrolün satışı üzerinde herhangi bir tasarruf hakkı bulunmuyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Kasım 2024'te yaptığı açıklamada petrolü Ceyhan'daki Haydar Aliyev limanından satan şirketlerin Türkiye'nin İsrail ile ticarete son verme kararına saygı duyduklarını ve "teslim noktası İsrail olan" herhangi bir yükleme gerçekleştirmediklerini belirtmişti.

Bu rakamlar, ülkelerin ticareti durdurma kararlarına rağmen İsrail'in ticarete bir şekilde devam edebildiğini gösteriyor. İsrail'e Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde İsrail'i soykırım ile suçlayan Güney Afrika, 2025'te İsrail'in en büyük kömür tedarikçisi oldu.

İsrail Enerji ve Altyapı Bakanlığı, ithal petrol kaynakları hakkındaki sorulara yanıt vermeyeceğini belirtirken, İsrail hükümeti daha önceki açıklamalarında Türkiye'nin ticareti durdurma kararıyla uluslararası anlaşmaları görmezden geldiğini belirtmişti.

GEMİLER TAKİP SİSTEMLERİNİ KAPATIYOR

Kpler ve Vortexa analistlerinin verdiği bilgiye göre, Ceyhan'dan İsrail'e petrol taşıyan gemiler genellikle otomatik tanımlama sistemlerini (AIS) kapatıyor ve deniz trafiğinden sorumlu kurumlara farklı limanlara gittiği bilgisini veriyorlar. Bu nedenle sevkiyatlar resmi kayıtlarda görünmüyor.

Vortexa analisti, "Gemiler genellikle varış noktası olarak Mısır ya da Kıbrıs açıklarını gösteriyor, ancak petrolü İsrail'e teslim ediyorlar" dedi. Analist, Aframax tipi Valfoglia tankerinin Ceyhan'dan aldığı 680 bin varil Azeri hafif ham petrolünü 7 Ocak'ta İsrail'e boşalttığını belirtti.

Bir diğer örnekte de, Suezmax tipi Kimolos tankerinin 31 Aralık'ta Ceyhan limanından Azerbaycan petrolü yüklediği; tankerin 1–5 Ocak arasında takip sistemini kapattığı görüldü. LSEG verileri, tankerin 4 Ocak'ta Aşkelon limanında petrolü boşalttığını gösterdi.

İSRAİL'İN PETROLÜNÜN YÜZDE 46,4'Ü AZERBAYCAN'DAN

Kpler verilerine göre Azeri petrolü, 2025'te İsrail'in toplam petrol ithalatının yüzde 46.4'ünü oluşturarak on yılın en yüksek payına ulaştı. Rusya yaklaşık yüzde 28 ile ikinci sırada yer aldı.

İsrail'in Nijerya'dan yaptığı petrol ithalatı da 2025'te iki kattan fazla arttı. Buna karşılık Brezilya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Kongo Cumhuriyeti'nden yapılan ve 2024'te toplamın yüzde 10'undan fazlasını oluşturan petrol ithalatı 2025'te sıfıra geriledi.

NEFES