Sermaye kaçıyor rezervler sıkışıyor

İran savaşıyla artan riskler yabancı çıkışını hızlandırdı, hisse, tahvil ve swap piyasasından 17.6 milyar dolar çıktı. TCMB döviz için 24 milyar dolar satarken, 16 milyar dolarlık tahvil satarak likit döviz gücünü destekledi.

İran Savaşı’nın süresine dair belirsizlik, Türkiye ekonomisinde finansal piyasalarda kırılganlığı artırdı. Yabancı yatırımcılar 6 Mart ve 13 Mart ile biten haftalarda hisse ve tahvil piyasasından 5.7 milyar dolarlık satış yaptı. Savaş, TL varlıklardan carry trade (faizden kazandıran para takası) çıkışlarını da hızlandırdı, martın ilk iki haftasında 12 milyar dolarlık çıkış kaydedildi. Böylece TL varlıklardan savaşın gölgesinde toplam 17.7 milyar dolarlık tarihi çıkış oldu.

Hızlanan sıcak para çıkışı, dövize olan talebi keskin biçimde yükseltiyor. Bu süreçte Merkez Bankası (TCMB), rezervlerini kullanarak piyasaya müdahale ediyor. Savaşın iki haftasında büyük bölümü ilk günlerde olmak üzere 24 milyar dolar döviz satışı gerçekleşti. Kullanılabilir döviz rezervlerinde yaşanan hızlı erime, savaşın uzaması halinde mevcut politika araçlarının sürdürülebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri yaratıyor.

MERKEZ TAHVİL SATIYOR

Döviz likiditesinin kritik bir seviyeye düşeceğini gören TCMB, elindeki yabancı ülke tahvil stokundan satarak döviz likiditesi miktarını yükseltmeye çalışıyor. Ekonomist İris Cibre’nin verdiği bilgilere göre, Merkez Bankası 13 Mart itibarıyla son iki haftada 16 milyar dolarlık yabancı ülke tahvili satışı yaptı. CHP Ekonomi Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Güldem Atabay da Merkez Bankası’nın tahvil stokundan satarak rezerv yarattğını söyledi. Atabay, “Sıkışmasına az kaldı, altın varlıklarına dokunursa kötü bir mesaj olur piyasaya ancak çok sıkışırsa kullanacaktır. Dış şokla faiz artışıyla mücadele edilmez. Ancak enflasyonla mücadele için lirayı baskılamak zorunda olduğu için Merkez Bankası eninde sonunda faiz artırmak zorunda kalabilir” diye konuştu.

Vatandaşın döviz talebi belirleyici olur

Merkez Bankası rezervlerinin çok büyük bölümünün altın rezrevlerinden oluştuğuna dikkat çeken İris Cibre, “Merkez Bankası’nın net döviz poziyonu 35 milyar dolara gerilemiş durumda. 28 Ocak’ta 82 milyar doları görmüştü. Yabancıların carry trade’den tamamen çıktığını varsaysak bile yurt içi yerleşikler şu andan önemli döviz talebinde bulunmuyor. Yurt içi yerleşiklerin döviz talebi artmadığı sürece Merkez Bankası rezervleri rahatlıkla süreci yönetebilir” dedi. 

Sözcü