Maliyet arttı gıdaya zam yağıyor

Tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın sürmesi, gıda fiyatlarındaki yükselişi tetikledi. 2025’te girdi fiyatları yüzde 33.15 artarken bu durum, gıda fiyatlarının da düşmeyeceğine işaret etti.

İktidar her ne kadar enflasyonla mücadele programını sürdürdüğünü ve fiyatların düşeceğini açıklasa da tarımsal girdi fiyatları bunun tam tersini gösteriyor. Nitekim üreticinin enflasyonu artmaya devam ediyor.

Yıllar içinde üretimden uzaklaşılması, ithalata ağırlık verilmesi ve çiftçinin hak ettiği desteği alamaması; kısaca yanlış tarım politikaları, vatandaşın gıdaya yüksek fiyatla erişimine neden oluyor. Gıda enflasyonundaki artış hız kesmeden sürerken, tarımsal girdi fiyatlarındaki artış da bu yükselişin devam edeceğini gösteriyor.

Sadece 6 yılda enerji fiyatları yüzde 809 arttı. 22 Şubat 2020’de 6.37 lira olan motorinin fiyatı, 22 Şubat 2026 itibarıyla 57.88 liraya yükseldi.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre aralık ayında gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 31.69, aylık bazda da yüzde 6.59 artış gösterdi. 2025 yılında tarımsal girdi fiyatları ise bir önceki yıla göre yüzde 33.15 arttı. TÜİK’e göre, tarımsal girdi fiyat endeksi aralık ayında yüzde 1.30 yükseldi.

TOHUM MALİYETİ ARTTI

TÜİK’e göre, çiftçinin kullandığı gübre fiyatları 2025’te bir yılda yüzde 44.95, hayvan yemi yüzde 34.37, veteriner harcamaları yüzde 72.78, tohum ve dikim materyali yüzde 38.98 artış gösterdi. Bir yılda tarımsal ilaçlardaki artış yüzde 18.29 olurken; enerji ve yağlayıcılardaki artış yüzde 21.13 olarak gerçekleşti.

Aylık girdi fiyatlarında veteriner harcamaları yine ilk sırayı aldı. Aralık ayında veteriner harcamaları, kasıma göre yüzde 6.43 yükseldi. İkinci en büyük artış kalemi yüzde 2.36 ile tohum ve dikim materyali olurken, gübre ve toprak geliştiricilerdeki artış yüzde 2.18 olarak gerçekleşti.

Yem fiyatları hızla tırmandı

TÜİK verilerine göre, 2025 itibarıyla çiftçinin en çok kullandığı gübrede fiyatlar artmaya devam etti. Düz gübredeki fiyatlar bir yılda yüzde 47.06 artarken, bileşik gübreler yüzde 42.32 yükseldi. Tarımsal ilaçlardaki artış ise yüzde 18.29 oldu. İthalata bağımlı hale gelen hayvancılıkta da durum farklı değil. Hayvan yemindeki bir yıllık artış oranı yüzde 34.37; kaba yemlerde yüzde 40.08, kesif yemlerdeki artış ise yüzde 31.73 olarak gerçekleşti.

NEFES