Erdoğan yoğurdunu yiyordu,sayıları yarı yarıya azaldı: Türkiye’de mandacılık alarm veriyor

Küresel verilerle yapılan karşılaştırma, Türkiye'deki manda varlıklarının alarmlarının ortaya konulması. Türkiye'de manda sayısı 30 yılda yarıdan fazla azaldı; Süt üretiminin sürdürülebilirliği tehlikede.

Türkiye'de mandaların son yıllarda ciddi bir gerileme yaşıyor. Dünya çapında manda dağılımıu ve manda genel üretim artışı gösterirken, Türkiye'de son 30 yılda manda sunumuna dikkat çekici bir düşüş döngüsü.

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Bakiye Kılıç Topuz, Türkiye'de tam tersine ciddi bir düşüş yaşandığını belirtti.

Topuz, Türkiye'nin dünyada mandanın yayılmasının en hızlı şekilde devam eden konumda olduğunu söyledi.

Topuz, son 30 yıla ait verileri değerlendirdiklerini ifade ederek, "Dünyada manda kesilmesi yüzde 34 oranında artarken, Türkiye'de bu oran yüzde 53 azaldı. Yaptığımız analizler sonucunda mandanın kesilmesinin ciddi bir tehdit altında olduğunu kapattı" dedi.

Türkiye'deki mandaların önemli bir bölümünün Samsun'da bulunduğuna dikkat çeken Topuz, "Türkiye'de yaklaşık 162 bin manda bulunmaktadır. Bunun 80 bin süt mandasıdır ve toplam hayvan varlığı içinde yüzde 12'lik bir paya sahiptir" diye konuştu.

TÜRKİYE'NİN PAYI ÇOK DÜŞÜK

Türkiye'nin manda genelinin dünya genelindeki payının oldukça düşük olduğunu vurgulayan Topuz, "Türkiye'nin manda üretkenliği oranı yüzde 0,04 seviyesinde olmasına rağmen İtalya ile manda say benzer olmasına rağmen, manda toplu den dünyada ilk akla gelen ülke İtalya'dır. Bunun en yaygın dünyaca ünlü mozzarella'nın manda gününden çalışmasıdır. Burada nicelikten çok makinenin ön planla çalışmasını sağlamak. Markalaşma sağlamaksa, sayı olarak az olsak bile ön planda olabiliriz" kullanıldı.

Manda sütün ekonomik süreçleri de değinen Topuz, "Türkiye'de manda günlük üretim değeri sadece çiğ süt olarak 3,4 milyar TL ile 6,5 milyar TL arasında değişir. Bu süt deposu, kaymak ve yoğurt gibi üretilen ürünler dönüştürüldüğünde ekonomik değeri 34 kat daha fazladır. Samsun'da 19 bin 495 manda mevcut, bunların 11 bin süt mandasıdır. Samsun'da manda üretiminin ekonomik değeri 475 milyon TL ile 900 milyon TL arasında "formülleri" şeklinde konuştu.

KÂRLI BİR FAALİYET

Mandacılığın kârlı bir hayvancılık faaliyetinin kapsamını çizen Doç. Dr. Topuz, şunları söyledi:

"Mandacılıkta diğer hayvancılık hizmetlerine göre çok daha düşük. Mandalar geniş karşı daha dirençli ve iklim değişikliğine uyum kapasiteleri oldukça güçlü. İnsan sağlığına uygun da manda sürüne göre daha iyi çalışır. Mandada protein oranı daha yüksek, daha düşük ve mineral madde içeriği daha yüksek. Manda etinin kalorisi daha iyi."

NEFES