Dolarda 26,95’in sırrı çözüldü

Dolar kurunun son iki haftada 26,95 civarında yatay seyretmesinin arkasındaki neden belli oldu.

Seçimlerin sonrasında kademeli olarak yükselen dolar/TL’de son iki haftada yaklaşık 26,95 etrafındaki yatay seyir dikkat çekiyor.

Kur, son iki haftadır 26,90 ile 26,99 aralığında hareket ediyor.

Seçim öncesinde baskılanan döviz kurları, hızla yükselen cari açığın ödemeler dengesi krizi riskini artırması nedeniyle seçim sonrasında kısmen “serbest” bırakılmış ve Merkez Bankası (TCMB) rezerv biriktirmeye başlamıştı.

Ancak dolar kurunun yatay seyrettiği son iki haftalık dönemde TCMB’nin net döviz satışı yaptığı ortaya çıktı.

TCMB’nin eski baş ekonomisti Hakan Kara’nın hesaplamasına göre, 1431 Temmuz arasındaki dönemde TCMB nette 3,7 milyar dolarlık döviz satışı yaptı.

Kara, konuya ilişkin, “Seçimden sonra epey döviz toplayan TCMB, temmuzun ikinci yarısında kuru sabit tutabilmek için nette piyasaya tekrar döviz likiditesi verdi” dedi.

Prof. Dr. Kara’nın TCMB verilerinden yaptığı hesaplamaya göre, banka 9 Haziran13 Temmuz arasındaki dönemde nette toplam 19,1 milyar dolarlık döviz alımı yapmıştı.

Seçim döneminde 26 Mayıs’ta 96,5 milyar dolara kadar gerileyen TCMB’nin brüt döviz rezervi, 21 Temmuz’da 113,6 milyar dolara kadar yükselmişti.

KURDA SEÇİM SONRASI HIZLI ARTIŞ

Sene başında 18,73 seviyesinde olan dolar kuru, 14 Mayıs’taki seçim öncesinde 19,60 TL’yi, 28 Mayıs’taki ikinci tur öncesinde ise 19,98 TL’yi görmüştü.

Seçimler öncesinde kur korumalı mevduat (KKM) uygulamasının yanı sıra TCMB’nin döviz rezervleri satılarak ve döviz işlemlerine kısıtlamalar getirilerek kontrol altında tutulmaya çalışılan dolar kuru, seçimlerin ardından hızla yükselmişti.

7 Haziran’da 23 lirayı, 26 Haziran’da 26 lirayı aşan kur, 18 Temmuz’da 27 liranın üzerini gördü ve sonrasında iki haftalık dönemde 269026,99 aralığında hareket etti.

Dövizdeki artış ödemeler dengesi krizi riskini azaltsa da yeni zam dalgası yaratarak enflasyonun tekrar yükselmesine neden oldu.

TCMB’NİN DÖVİZ KAYNAKLARI

TCMB’nin, uzun süredir kullanmadığı “doğrudan döviz alım ihaleleri” yöntemi dışında mevcut durumda beş farklı döviz gelir kaynağı bulunuyor.

TCMB, mal ve hizmet ihraç gelirlerinin yüzde 40’ını alıp karşılığında TL veriyor.

Dövizden KKM'ye dönenlerin döviz satışları da TCMB’ye geliyor.

TL reeskont kredisi kullananların döviz satışları ile döviz reeskont kredisi geri ödemeleri de TCMB’nin döviz kaynakları arasında bulunuyor.

Yurt dışı yerleşiklerden döviz çekmek için başlatılan KKM benzeri YUVAM uygulaması ile yabancıya gayrimenkul satışlarından elde edilen dövizler de TCMB’nin rezervlerine ekleniyor.

GAYE ERKAN NE DEMİŞTİ?

Enflasyon raporu bilgilendirme toplantısı nedeniyle geçen hafta ilk kez basın mensupları ve ekonomistlerin karşısına çıkan TCMB Başkanı Gaye Erkan, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile TCMB arasındaki kamu bankalarına döviz satma olanağı sağlayan protokole ilişkin haberlerin hatırlatılması üzerine “Hazine protokolünü kullanmıyoruz” demişti.

“Merkez Bankasının kur istikrarı üzerinde de görevi vardır. Dolayısıyla bir kur seviyesi hedeflemiyoruz ancak kurdaki aşırılıklar görüldüğünde de müdahale, aşırılığı ve oynaklığı azaltmak amacıyla, Merkez Bankasının görev tanımındadır” diyen Erkan, “Hazine protokolü kullanmıyoruz ama KKM’yle alakalı piyasayı oluşturmak bizdedir. Bunu da yaparken şeffaflığı vurguladık. Şeffaflık adına doğrudan satışla bankalara yapıyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

Sözcü