Doğa tahribatının çözümü: Çim ekmek!

Karadeniz yaylalarının bitki örtüsüne zarar vereceği gerekçesiyle halkın büyük tepkisine neden olan Yeşil Yol projesi arkasında büyük bir tahribat bıraktı. Yetkililer ise çözümü yaylaya çabuk uzaması beklenen endemik çim ekmekte buldu!

Türkiye doğayı bozmak sonra da onu onarmak konusunda oldukça yaratıcı fikirlerin ortada dolaştığı bir coğrafya. Son örnek ise Rize'nin yaylalarından… SamsunArtvin arasındaki yaylalara yapılacak yeni yol projeleri Danıştay tarafından engellenmişti. Yol çalışmaları sırasında yaylalarda doğal bitki örtüsü halkın bütün direncine karşın tahrip edildi. Şimdi ise Kaçkar Dağları ve civarındaki yayla ve meralara çim ekilerek tahrip edilen bitki örtüsü onarılmaya çalışılıyor.

Yapımı durdurulan yeşil yol projesi bitki örtüsünü böyle tahrip etti. Fotoğraf: Sözcü

DOKAP (Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı) tarafından 2013 yılında çalışmalarına başlanılan yaklaşık 2 bin 600 kilometrelik Yeşil Yol Projesiyle SamsunArtvin arasındaki yaylalar yapılacak yeni yollar veya mevcut yolların iyileştirilmesi amaçlanmıştı.

Ancak bölge halkının yol çalışmalarının başlamasından itibaren başlattığı hukuk mücadelesi ve ödenek yetersizliği nedeniyle zaman zaman durma noktasına gelen Yeşil Yol Projesi son olarak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından durduruldu.

Ancak çalışmalar sırasında doğal örtü bozuldu. Rize’deki yaylalarda yol yapımı sırasında yok olan bitkisi örtüsünü tekrar eski haline getirmek için İl Özel İdaresi’nin ilginç bir yola başvurması ise tepkiyle karşılandı.

İl Özel İdaresi kararında ‘hızlı uzayacak endemik çim’ kullanılmasını istiyor.

TAHRİBATI ÇİMLENDİRME İLE DÜZELTECEKLER

Avukat İbrahim Demirci, Rize İl Özel İdaresinin aldığı çimlendirme kararını skandal olarak değerlendirerek, “Özel İdare daha önce turizm amaçlı yol yapılmasının önünü açmıştı. Bu kez de yolların bitki örtüsünü yok ettiğini belirterek yaylaları çimlendirmeye karar verdi. Yol yapımı sırasında Kaçkar Dağları ve meralarının ekosistemini katlettiğini kabul etmiş ve şimdi de onu örtbas etmek için de yaylalara endemik çim ekmek istiyor. Bu meralar besin değeri yüksek çayırlıklardan oluşuyor” diyor.

Avukat Demirci hazır çimin bölgedeki endemik bitkilerin yapısını bozabileceğini ifade ederek, “Hazır endemik çim asla bir tutulamaz. Endemik bitkilerin yapısı bozulabilir. Doğanın kendisini onarması uzun zaman alacağından, en kısa sürede yarattıkları pisliği kapatmak için çimlendirme yolunu seçtiler. Burada bilimsel bir çalışma yapılmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.

2015 yılında Karadeniz Bölgesi'nde 8 ilin yaylalarını birbirine bağlayacak olan 2 bin 600 metre uzunluğundaki Yeşil Yol projesi için Rize Valisi Ersin Yazıcı'nın muhtarlarla yaptığı toplantı sonrasında ‘Kimse ahkam kesmesin. Bu yolu yapacağız’ açıklaması tepkileri artırmıştı. Fotoğraf: DHA

‘YAYLALARA FUTBOL SAHASI GİBİ ÇİM EKİLEMEZ'

Bir yaylaya çim ekme fikrinin bilimsel anlamını ise Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Botanik Anabilim Dalı öğretim görevlisi Prof. Dr. Serdar Makbul'e sorduk.

Makbul, yol yapımı için hazırlanan ÇED raporunda bölgede bulunan endemik bitki türlerinin mutlaka tespit edilmesi gerektiğini vurguladı.

Bir yaylanın çimlendirilmesinin futbol sahasının çimlendirilmesinden farklı olacağını anlatan profesör Rize İl Özel İdaresi'nin raporunda çimlerin de endemik türlerden oluşacağına dair bir ifade olduğunu vurguluyor.

Makbul, “Yaylaların çimlendirilmesi, futbol sahalarının çimlendirilmesi, park ve bahçelerin çimlendirilmesi düşüncesiyle yapılamaz. Yani bu bilime de aykırı. Rize il özel idaresinin de kastının bu olmadığını düşünüyorum. Bu olursa çok komik olur zaten. Raporda endemik çimlerin dikilmesi gibi bir ifade var” diye konuştu.

ÇİMLENDİRME ENDEMİK BİTKİLERİN TOHUMLARIYLA YAPILMALI

Yol yapımı sırasında bölgede bozulmalar olduğunu dile getiren Makbul, “Buranın coğrafyası çok sarp arazilerden oluşmakta, ormanlık alanlardan oluşmakta, yer yer alpin çayırlara çıkmakta. Bu alpin çayırlar ve yolun geçtiği ormanlık alanlar veya yol güzergahına has çok lokal endemikler bulunmuyor” derken iki farklı şekilde bölgeden çim ekle işleminin yapılabileceğini vurguladı.

Burada iki şekilde çimlendirme yapılabilir. Birincisi, bölgede var olan endemik bitkilerin tohumlarının ya da üretim organlarının toplanarak bozulan alanlara ekilmesi. Bilimsel olarak yapılması gereken budur. İkinci olarak ise çimlendirme. Futbol sahalarının, park, bahçelerin çimlendirme modeli ki, bu zaten ne bilimle ne de doğayla yakışan bir durum değildir. Rize il özel İdaresinin hassas olan bu konuda gerekli hassasiyeti göstereceklerini umut ediyorum. Yani endemik bitkilerin alanda çoğaltılması ve yaşam alanlarının korunması adına bir çalışma faaliyeti yapılacağı kanaatindeyim” ifadelerini kullandı.

*Avukat İbrahim Demirci 30 Eylül tarihinde Cumhuriyet Gazetesi’nden Hazal Ocak’a da konu hakkında açıklamalarda bulunmuştu.

https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/yaylayacimekmeninmantigineolabilir6109649/