Cumhurbaşkanlığı seçimi yarışında Akşener ve İnce'ye süre ayrılmıyor. Peki ya TRT nasıl finanse ediliyor?

Türkiye'nin liberal ekonomi dönemine geçtiği 1980'li yıllarda pek çok yeni kanun devreye girdi. Bunlardan en önemlisi belki de KDV idi. KDV'nin adaleti, iade usulleri bugün bile tartışma konusu olurken 4 Aralık 1984 yılında kamu yayıncılığına kaynak yaratmak adına TRT payı kanunu resmi gazetede yayımlandı.

SİYAH BEYAZ VE RENKLİ TELEVİZYONDAN YÜZDE 8

Kanunda yer alan ifadelere göre kamu yayıncılığının bağımsız olarak yapılması için TRT'ye ayrı bir kaynak yaratmak hedef olarak gösterilmişti. Kanun ilk çıktığında, renkli ve siyah beyaz televizyonlardan ürün bedeli üzerinden yüzde 8, video cihazlardan ise yüzde 12 civarında TRT payı alınması kararlaştırıldı.

TRT Genel Müdürü İbrahim Eren/Fotorğaf: Depo Photos

TEKNOLOJİ GELİŞTİ KAPSAM DA ARTTI

Aradan geçen yıllarda TRT payının kapsamı ülkede satılan ürün skalasının genişlemesi üzerine arttı. Oranlar da değişti. TRT payı üzerinde son tadil 8 Ağustos 2017 tarihinde yapıldı. Buna göre televizyonlardan yüzde 16, radyodan yüzde 16, müzik setinden yüzde 16, cep telefonundan yüzde 10, bilgisayardan yüzde 2, otomobil teyplerinen yüzde 0.4, uydu alıcısından yüzde 10, DVDVCD oynatıcılardan yüzde 8 ve de akıllı saatlerden yüzde 8 TRT payı alınmasına karar verildi. Bu cihazların her biri için devlet KDV ve ÖTV de alıyor.

ANAP lideri Mesut Yılmaz’ın tarafsız yayın yapılmadığı gerekçesiyle TRT genel müdürü Kerim Aydın’a yazdığı, siyah kurdeleli uyarı mektubu, parti MKYK salonundan insan zinciri aracılığıyla TRT’ye ulaştırıldı… Mektubu genel müdür yardımcısı Nevzat Avcı teslim aldı. Yıl: 1993 Fotoğraf: Depo Photos

ARTIK SANAYİCİDEN ALINMIYOR

Hal böyle olunca TRT Türkiye'nin kaynak bolluğu yaşayan kurumlarından biri oldu. TRT, 2016 yılında elektrik faturalarından 793 milyon 428 bin lira, bandrol ücretlerinden ise, 962 milyon 145 bin lira gelir sağladı. 2017’de ise bandrolden elde edilen gelir, 1 milyar 472 milyona yükseldi. Elektrik faturalarından kesilen yüzde 2’lik TRT payı ise, artık sanayiciden alınmadığı için 2017’de, 690 milyon 177 bin liraya düştü. Fakat bu kaynak bolluğu bilançoya yansımıyor. TRT 2015 yılını 147 milyon TL zararla kapattı.

Bugün TRT’ye Türkiye’nin tarihi dönemeçlerinden biri olan 24 Haziran seçimlerine gidilirken yaptığı yayıncılıktan dolayı son derece sert eleştiriler yöneltiliyor. Cumhurbaşkanı adaylarından Meral Akşener ve Muharrem İnce TRT tarafından yok sayılıyor, AKP’ye oy vermeyen vatandaşın da parasıyla finanse edilen TRT yayın vaktinin çok çok büyük bir bölümünde Cumhurbaşkanı Erdoğan, iktidar kanadı ve bakanların konuşmalarını veriyor.

Muhalefetin TRT gözüktüğü ender dakikalardan biri… CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu FETÖ’nün 15 Temmuz darbe girişiminin ardından TRT özel yayınında/Fotoğraf: Depo Photos