Böylesi krizde bile görülmedi: Kredilerde fahiş faiz dönemi

Merkez'in enflasyon beklentisi yüzde 18 iken geçinmekte zorlanan vatandaş yüzde 60 faizle ihtiyaç kredisi kullanıyor. Vergiler eklendiğinde maliyet yüzde 80'e dayanıyor. Bu tabloda batık oranı son 9 yılın zirvesini zorluyor.

Beklenen enflasyon ile kredi faizleri arasındaki makas fahiş düzeye yükselirken, batıklar da artmaya devam ediyor.

2026 için yıl sonu enflasyon beklentisi, piyasada ortalama yüzde 24, Merkez Bankası'nda (TCMB) yüzde 18 seviyesindeyken, ihtiyaç kredisi faizleri yüzde 60'lık fahiş seviyelerde seyretmeye devam ediyor.

Ağırlıkla geçinmekte zorlanan vatandaşların tercih ettiği ihtiyaç kredisi faizlerinde yıllık maliyet, yüzde 30'luk vergiyle birlikte yüzde 80'e yaklaşıyor.

Dar gelirli vatandaşlar, ortalama oranlara göre mevduatta daha düşük, kredide daha yüksek faizlerle karşı karşıya kalıyor.

İHTİYAÇ KREDİSİ FAİZLERİ YÜZDE 60'TA TAKILDI

TCMB verilerine göre, 20 Şubat itibarıyla gösterge oran olan 13 ay arası vadeli mevduat faizi yüzde 44,80 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, TCMB'nin 1 hafta vadeli repo faizinin yıllık bileşiğine denk. Ticari kredilerde de oran yüzde 45,95 seviyesi ile TCMB faizine yakın seyrediyor.

KMH dahil ihtiyaç kredisi faizleri ise 20 Şubat itibarıyla yüzde 61,82 seviyesinde bulunuyor. Bu oran yaklaşık 3 aydır, benzer seviyelerde bulunuyor.

Bankalarda ihtiyaç kredisi hacmi, fahiş faiz oranlarına rağmen son bir yılda yüzde 50,9'lik hızlı artışla 2 trilyon 252,2 milyar TL'ye ulaştı. Bir yıldaki miktarsal artış, tam 759,3 milyar TL oldu.

BATIKLAR 9 YILIN ZİRVESİNDE

Yüksek faiz ve reel ücretlerde düşüş etkisiyle bu dönemde takipteki ihtiyaç kredisi hacmi yüzde 85,4 artışla 127,5 milyar TL'ye yükseldi. İhtiyaç kredilerinde, takipteki kredi oranı da yüzde 5,7 ile yaklaşık 9 yılın zirvesine yükseldi.

Genel tabloya bakıldığında ise tüm kredilerde takip oranı 2,7 ile son 3 yılın zirvesinde yer alıyor. Toplam takipteki kredi hacmi ise 646 milyar TL seviyesine ulaştı.

TL cinsi ticari kredi ve mevduat faizleri, görece daha kısa vadeli olduğu için TCMB'nin politika faizine daha yakın hareket edebiliyor.

Geleceğe dönük enflasyon beklentileri, risk primi, banka kâr marjları ve düzenlemeler, kredi faizleri ile TCMB faizi arasındaki farkta etkili oluyor.

Kredilerdeki büyüme sınırlaması da, faizlerin yüksek kalmasında etkili oluyor.

NEFES