Beyaz yakalıların "gizli" mesaisi: Gündüz plazada akşam kurye

Yüksek enflasyon ve fahiş kira artışları, diplomalı profesyonelleri ikinci işe zorluyor. Bankacısından mühendisine kadar binlerce çalışan ekstrelerini kapatabilmek, kira ödeyebilmek ve geçinebilmek akşamları kuryelik ve korsan taksicilik yapıyor.

Türkiye’de artan yaşam maliyetleri, çalışma hayatındaki geleneksel sınırları ortadan kaldırdı. Ortalama 45 bin TL civarındaki maaşlarla geçinmekte zorlanan üniversite mezunları ve plaza çalışanları, çareyi mesai bitiminde kask takıp motosiklet üzerine çıkmakta buluyor. Bir dönem sadece vasıfsız iş gücüyle anılan kuryelik sektörü, şimdilerde eğitimli orta sınıfın hayata tutunma noktası haline geldi.

PLAZADAN ÇIKIŞ TESLİMATA GİRİŞ

İstanbul’un finans merkezlerinden ve gökdelenlerinden akşam saat 18.00 itibarıyla ayrılan beyaz yakalılar için dinlenme saati artık tarih oldu. Kariyer basamaklarını tırmanarak uzmanlık unvanı alan profesyoneller, eriyen alım güçlerini takviye etmek amacıyla "gizli" bir ikinci işe yöneliyor. Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, sadece çalışanlar değil, iş bulma ümidi azalan yeni mezun gençler de "esnaf kuryelik" modeline dahil olarak bireysel araçlarıyla paket taşıyor veya uygulamalar üzerinden yolcu nakli gerçekleştiriyor.

NACE KODLARI GERÇEĞİ DEŞİFRE EDİYOR

İstihdam piyasasındaki bu dönüşüm, resmi verilere ve vergi kayıtlarına da yansımış durumda. Sektördeki şahıs şirketi patlamasına dikkat çeken Yeminli Mali Müşavir Mehmet Yılmaz, şu tespitlerde bulunuyor:

“Son iki yılda ‘Posta ve Kurye Faaliyetleri’ (NACE Kodu: 53.20.09) kapsamında açılan şirket sayısında olağanüstü bir artış gözleniyor. Gündüz sigortalı çalışan profesyoneller, akşamları kendi şirketleri üzerinden platformlara fatura kesiyor. Üniversite mezunları artık diploma yerine bu kodla mükellef olup sokağa çıkıyor. Bütçe açığı bordroyla değil, kurye faturalarıyla kapatılıyor.”

Veri algoritmaları da bu durumu destekliyor; market ve yemek sipariş uygulamalarında özellikle saat 18.30 ile 23.30 arasında sisteme giriş yapan sürücü sayısında devasa bir yoğunluk yaşanıyor.

"SAHADAKİ KURYELERİN YARISI ÜNİVERSİTELİ"

Türkiye Kuryeciler Derneği yetkilileri, mesleğin sosyolojik profilinin tamamen değiştiğini vurguluyor. Dernekten yapılan açıklamada, sahadaki kuryelerin yaklaşık yarısının üniversite mezunu olduğu belirtilirken; çift dil bilen mühendislerin, atanamayan öğretmenlerin ve mimarların artık ehliyetlerine diplamalarından daha çok güvendiği ifade ediliyor.

"KENDİ KİRAM İÇİN PAKET TAŞIYORUM"

Yaşadığı süreci anlatan 28 yaşındaki bir banka çalışanı, ekonomik baskının boyutunu şu sözlerle özetliyor:

“Gündüz şubede kredi kartı yapılandırmalarıyla ilgileniyorum, akşam ise 35 bin liralık ev kiramı ödeyebilmek için hamburger taşıyorum. Eskiden tanıdık birine rastlamamak için kaskın vizörünü açmazdım, şimdi ise hayatta kalmak için buna mecburuz.”

MOTOSİKLET SAYISINDA TARİHİ REKOR

TÜİK’in 2026 yılına ait güncel verileri, bu yeni geçim modelinin fiziksel kanıtı niteliğinde. Türkiye genelinde trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı 7,2 milyona ulaşarak rekor kırdı. Özellikle Aydın, Kilis, Manisa, Muğla, Şanlıurfa ve Iğdır illerinde motosiklet sayısı otomobilleri geride bıraktı. Son 7 yılda iki kattan fazla artan bu sayı, kuryelik sektörünün Türkiye’nin en büyük "ek iş" kapısı haline geldiğini tescilliyor.

Sözcü