Ankara kadar tarım alanı kaybettik

Türkiye giderek tarım ülkesinden çıkarken, tarım alanlarındaki kayıp büyüyor. Son 22 yılda tarım alanlarında yaşanan kayıp başkent Ankara kadar oldu.

Türkiye, son 22 yılda başkent Ankara büyüklüğünde tarım alanını kaybetti. Türkiye’nin tarım alanı 2002’den 2024’e kadar yüzde 6’dan fazla küçülerek, 41.2 milyon hektardan, 38.64 milyon hektara düştü. Kayıp 2.6 milyon hektar oldu. Böylece tarım alanları 22 yılda yüzde 6.21 küçüldü. Söz konusu büyüklük, 25 bin 706 kilometrekare büyüklüğündeki Ankara’ya denk geliyor. Bir başka deyişle 13 bin 812 kilometrekarelik iki Karadağ, 25 bin 713 kilometrekare büyüklüğünde olan bir Makedonya büyüklüğünde kayıp söz konusu. Bu arada, işlenen tarım alanı ve uzun ömürlü bitkiler için ayrılan alan da 26.6 milyon hektardan 24.02 milyon hektara düştü.

Türkiye tarımında son yıllarda yaşanan üretim kayıpları, gıda güvenliği ve çiftçi gelirleri açısından alarm verici bir tablo ortaya koydu. Özellikle hububat, baklagiller ve bazı endüstriyel ürünlerdeki dikkati çeken düşüşler meydana geldi.

HUBUBAT AZALIYOR

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın verilerine göre, buğday üretimi 2023 yılında 22 milyon ton olarak kaydedilmişken, 2025 ikinci tahminine göre 17.9 milyon tona gerileyerek yüzde 18.6 oranında azaldı. Arpa üretiminde de 9.2 milyon tondan 6 milyon tona inerek yüzde 34.8 düşüş yaşandı. Çavdar ve yulaf üretiminde de sırasıyla yüzde 33.4 ve yüzde 26.1’lik düşüşler gözlendi. Mısırda ise kayıp nispeten daha sınırlı oldu. 2023’te 9 milyon ton olan üretim 2025 tahmininde 8.5 milyon ton olarak öngörüldü.

BAKLAGİLLER DÜŞTÜ

Nohut üretimi 2002’de 650 bin tondan 2023’te 580 bin tona, 2024’te 575 bin tona geriledi. Kırmızı mercimek ise 2022’de 500 bin tondan 2023’te 424 bin tona düştü ve 2024’te 405 bin tonla kritik seviyelere geriledi. Kuru fasulye üretimi 240 bin tondan 2024’te 279 bin tona yükselse de baklagillerde genel düşüş gözlendi. Ayçiçeği üretimi 2002’de 850 bin ton iken, 2023 ve 2024’te 2.2 milyon tonla sabit kaldı. Şeker pancarı üretimi ise 2002’de 16.5 milyon ton, 2023’te 23.5 milyon ton iken, 2024’te 23 milyon tona gerileyerek düşüş sinyalleri verdi. 2002’de 5.2 milyon ton, olan patates üretimi, 2024’te 6.9 milyon tona yükseldi.

TARIMDA KAYIP BÜYÜYOR

Türkiye’de baklagil üretimi 2002’de toplam 1.4 milyon ton, 2023’te 1.2 milyon ton ve 2024’te 1.2 milyon ton olarak kaydedildi. Ancak kırmızı mercimek ve nohuttaki kayıplar ciddi bir gerilemeyi gözler önüne serdi. Meyve, içecek ve baharat bitkilerinde üretim 2002’de 14 milyon ton, 2023’te 27.4 milyon ton ve 2024’te 28 milyon ton seviyesinde kalırken, önceki yıllardaki artışların ardından duraklama görüldü.

NEFES