Almanya tek değil Fransa'yla birleşse bile bizim bakanlar kadar etmiyor! 'Makam arabası sevdası' en tepeye çıkardı!

Türkiye’de ekonomik kriz derinleşirken, kamu kurumlarının kullandığı araç sayısında artış yaşandı. Resmi verilere göre kamuya ait araç sayısı 2021’de 111 bin 122 iken, 2023’te 116 bin 904’e çıktı. 2025 itibarıyla bu rakam 130 bin seviyesine dayandı.

Türkiye’deki makam aracı sayısı, ekonomik büyüklüğü kendisinden katbekat fazla olan birçok Avrupa ülkesini geride bırakmış durumda.

Almanya’da 9 bin, Fransa’da 8 bin, Japonya’da 10 bin, İtalya’da ise yaklaşık 29 bin makam aracı bulunuyor.

KAMUDA TASARRUF MASALI

Cumhuriyet'ten Ufuk Sepetci'nin haberine göre; Hükümetin tasarruf genelgeleri kağıt üzerinde kalırken makam araç filosu sürekli genişledi. 2024’ün ilk altı ayında araç satışından yalnızca 5 milyon TL gelir sağlanırken aynı dönemde yeni araç alımları için 161 milyon TL harcandı. Böylece satılan araçların sayısı alınanların yanında sembolik düzeyde kaldı.

Her makam aracı yalnızca alım bedeliyle değil, akaryakıt, bakım, sigorta ve şoför giderleriyle de kamu bütçesine ciddi bir yük yüklüyor. 20122022 döneminde makam araçları için 46.1 milyar TL alım, 24.8 milyar TL kiralama harcaması yapıldı.

Yalnızca 2023’ün ilk üç ayında araç kiralamaları için harcanan tutar yaklaşık 1.9 milyar TL oldu. Türkiye’de kullanılan üst segment ortalama bir makam aracının 73 litrelik deposunu doldurmak için güncel yakıt fiyatlarıyla yaklaşık 3 bin 765 TL harcanıyor.

130 bin makam aracının deposunun yalnızca bir kez doldurulması bile toplamda 489 milyon 450 bin TL’ye denk geliyor. Üstelik bu araçların sıradan araçlara kıyasla daha sık ve uzun mesafelerde kullanıldığı düşünüldüğünde, yıllık yakıt giderinin çok daha yüksek boyutlara ulaştığı öngörülüyor.

Avrupa’da birçok ülke, yıllardır kamu harcamalarını kısmak amacıyla makam araçlarının sayısını azaltma yoluna gidiyor. Örneğin Fransa, 2010’da 80 bin olan araç sayısını 65 bine düşürdü, İngiltere’de ise bakanların çoğu parlamentoya kendi araçlarıyla ya da bisikletle gidiyor. Almanya’da bakanlar dışında makam aracı kullanımı yok denecek kadar az.

YURTTAŞ HER GÜN KEMER SIKMAK ZORUNDA BIRAKILIYOR

Enflasyon ve yaşam pahalılığı yurttaşı her gün kemer sıkmaya zorlarken, devletin üst kademelerinde lüks araç saltanatı sürüyor.

Avrupa’da itibarı ve şeffaflığı halkla aynı yaşam koşullarını paylaşmak belirlerken, Türkiye’de yüzlerce araçlık konvoylar kamu kaynaklarının israfını bir kez daha gözler önüne seriyor.

Özellikle 2000’li yılların ortalarından itibaren kamu araç filosu büyüme gösterdi ve “İtibardan tasarruf olmaz” söylemiyle makam araçlarına ayrılan kaynaklarda kısıntı yapılmadı.

Her düzeyde yöneticinin lüks araç ve şoförle donatılması, hatta küçük ilçelerin belediye başkanlarına bile üst segment makam araçları tahsis edilmesi, kamuoyunda israf eleştirilerini beraberinde getirdi.

14 MİLYON YOKSUL, 32 MİLYONLUK ARAÇ

TBMM’deki bütçe görüşmelerine katılan bakanların büyük çoğunluğu, kendilerine tahsis edilen Togg’ları bir kenara bırakıp yeniden Mercedes marka makam araçlarıyla gitmeyi tercih etti.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da seçim öncesi bindiği yerli otomobil Togg’dan vazgeçip 32.6 milyon TL değerindeki Mercedes marka makam aracına geçiş yaptı.

Lüks araç tercihlerine gelen tepkiler üzerine Göktaş ara sıra Togg kullanmayı sürdürse de, bakanlığın yardımlarından düzenli faydalanan 14 milyon 148 bin yoksul varken, Göktaş'ın makam aracının değeri sadece bu kişilere yapılan aylık yardım tutarıyla 6 bin 50 yoksulu karşılayacak kadar.