12.8 milyonun ümidini kırdılar: Türkiye geniş tanımlı işsizlikte Avrupa’nın zirvesinde

Türkiye yüzde 31’i aşan geniş tanımlı işsizlikte Avrupa’nın zirvesinde... Ekonominin iş yaratma potansiyeli tükenirken, işsizler eve kapanıyor.

Türkiye ekonomisinin yeni iş üretme kapasitesi tükeniyor. Milyonlarca kişi işsizler kervanına katılırken, iş bulma ümidi de her geçen gün azalıyor. Türkiye’de geniş tanımlı işsiz sayısı ve oranı Avrupa ülkelerinin zirvesinde. Manşet işsizlikle geniş tanımlı işsizlik arasındaki makas da 23.4 puana fırladı.

Mart 2026 itibarıyla Türkiye’de 5 milyon 437 bin kişi, çalışmak istemesine rağmen iş bulamıyor. Mart 2024’te yüzde 24.2 olan geniş tanımlı işsizlik oranı ise Mart 2026’da yüzde 31.5’e yükseldi. Böylece geniş tanımlı işsizlik Haziran 2025 ile aynı düzeye çıktı.

TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde dar tanımlı işsiz sayısı 2026 Mart ayında 2 milyon 873 bin oldu. DİSKAR tarafından hesaplanan geniş tanımlı işsiz sayısı ise 12 milyon 850 bini aştı. Geniş tanımlı işsiz sayısında iki yıllık artış 3.3 milyonu bulurken son bir yılda artış ise 1 milyon 185 bin kişiyi aştı. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 26.3, kadınlarda ise yüzde 40.3’e çıkıyor.

KRİZ DÖNEMİ GİBİ

Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi’nin (BETAM) bu yılın ilk çeyreğine ilişkin raporuna göre, işsizlik düşmesine rağmen işgücüne katılım geriliyor. Bu Türkiye işgücü piyasasında yapısal bir zayıflama riskine işaret ediyor. BETAM, “2025 boyunca ve 2026 birinci çeyreği kapsayan son beş çeyrekte işgücünde ortalama yıllık azalma 230 bini buldu. Yani yaklaşık yüzde 0.6 daralma var. 2026 birinci çeyrekte daha da belirginleşen istihdam azalırken işsiz sayısının da azalması sonucu işgücünde azalma olgusunu işgücü piyasasının daralması olarak betimleyebiliriz. Bu ancak ekonomik krizlerde görülen bir durumdur” ifadelerini kullandı. BETAM’a göre, düşen İşsizlik yanıltıcı, mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre 2026 birinci çeyreğinde 2025 yılının birinci çeyreğine kıyasla potansiyel işgücünü de hesaba katan bütünleşik işsizlik oranında 0.9 puanlık artış yaşandı.

BETAM, “İşgücü piyasasından çekilen bireylerin önemli bir kısmı çalışmak istediğini beyan etmekte, uygun koşul oluştuğunda işgücüne geri dönme potansiyeli taşımaktadır. Bu durum özellikle kadınlar için yapısal bir sorun olmaya devam etmekte” dedi.

Ekonomi istihdam yaratmıyor

Çalışma yaşamı uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik’e göre, Avrupa’nın hiçbir yerinde manşet işsizlikle geniş tanımlı işsizlik arasında böyle bir fark yok. İnsanların iş bulma ümidi kalmadı. Türkiye ekonomisi istihdam yaratamayan boyuta geldi. Çelik, “Geniş tanımlı işsiz sayısının daha fazla artmasını tahmin bile etmek istemiyorum” dedi. Zamana bağlı eksik istihdam kapsamındaki artış hızla sürüyor. Mart 2026’da haftalık 40 saatten daha az çalışan ve imkânı olması durumunda daha çok çalışmayı isteyenlerin zamana bağlı eksik istihdam edilenlerin sayısı son bir yılda 1 milyon 77 bin kişi artarak 4.6 milyona yükseldi. 4.5 milyon kişi haftalık 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor. Geçim sıkıntısı, zamana bağlı eksik istihdamı artırıyor.

NEFES